Rot op met je referenda

(dit artikel staat ook op Joop.nl)

Eerst een spontaan referendum in Nederland over het associatieverdrag met de Oekraïne, en nu het referendum over Brexit. Petities zijn gestart voor een referendum over TTIP.


Het idee van een referendumdemocratie lijkt, bijna naar Zwitsers model, steeds populairder te worden. Mensen hebben het er massaal over op sociale media en op straat, er wordt besproken waar we nog zoal een referendum over willen hebben: de euro, een Nexit of zelfs een complete herinrichting van Europa. Dit is een zorgwekkende ontwikkeling, want de verschuiving van een parlementaire democratie naar een referendumdemocratie is een slecht plan.

Waar op het eerste gezicht een referendum een mooi democratisch middel lijkt om een gedegen advies te krijgen voor een antwoord op een belangrijk vraagstuk (je raadpleegt immers direct het volk), is het toch eerder een middel geworden van een schreeuwende minderheid om de parlementaire democratie te omzeilen en zo iets voor mekaar te krijgen.

Doorsneeburgers laten zich vaak niet goed genoeg informeren om direct een gefundeerd oordeel te kunnen vellen over zeer belangrijke en ingrijpende kwesties. Feit is dat de meeste mensen helaas niet genoeg geïnteresseerd zijn om lange artikelen en debatten te volgen, maar eerder luisteren naar de hardste schreeuwer die hen makkelijke oplossingen voor hun problemen belooft.

Om deze reden staan Geert Wilders en andere extreemrechtse politici in Europa momenteel hoog in de peilingen. Wilders roept nu zelfs op tot een referendum in Nederland over een Nexit, wat staatsrechtelijk niet eens mogelijk is (saillant detail)

Spijt en bezinning komen vaak pas achteraf, ná het referendum als de directe gevolgen zichtbaar worden, zoals te zien is bij miljoenen ‘leave’-stemmers die nu juist pleiten om het referendum over te doen.

Mocht je als burger toch je invloed direct willen laten gelden in belangrijke beslissingen, stem dan gewoon elke 4 jaar op de kandidaat die qua ideeën het dichtst bij die van jou komt. Onvrede onder kiezers over het stemgedrag van ‘hun’ politici en de afname van het vertrouwen in de parlementaire democratie is wel begrijpelijk, maar je kan vervolgens de ‘schuldige’ politicus op afstraffen door niet meer op hem of haar te stemmen.

Daarbij is het onduidelijk waar we wel of geen referendum over zouden moeten gaan houden. Want wat zijn de écht belangrijke onderwerpen? Ook ondermijnt een referendumsysteem de rechten en stem van minderheden. Grote groepen hebben immers meer draagvlak, meer geld en mankracht voor campagne en een grotere stem.

Al met al is een parlementaire democratie zo verkeerd nog niet. Politici worden er immers voor betaald om zich de problemen van álle burgers eigen te maken, aan te kaarten en te verdedigen, zodat jij en ik dat niet meer hoeven te doen. Bescherm daarom de parlementaire democratie.

Bovendien is een debat tussen 150 mensen een stuk beter te volgen dan tussen 17 miljoen mensen. Dat is wel zo overzichtelijk.

Schrijver & Activist

Een gedachte over “Rot op met je referenda

  1. Nav. het Joop.nl artikel wil ik graag een edited versie (typos en samenvattend) van mijn reakties aldaar plaatsen:
    ———
    In een redelijk kleinschalige natiestaat is representatieve democratie een goed functionerende staatsvorm. Maar zelfs in grotere niet homogene landen zoals het VK, Italië en Spanje bestaat er de kans dat een regio dominant wordt in de politiek, geld speelt een grote rol, en dat dit tot onlusten en spanningen leidt. Etnisch verdeelde staten, zoals de Oekraine dreigen voortdurend te destabiliseren.

    Een grotere dishomogeniteit dan de EU vindt men waarschijnlijk slechts in Afrikaanse landen of het midden oosten. Zolang er sprake is van een ´PAX-´ (vul maar in Romana, Ottomana, Americana, Germana of EUropicum) kan zo´n verbond stabiel blijven, maar bij crises valt het zaakje uiteen.

    Dan kan een referendum in lidstaten achterstelling en disenfranchisement voorkomen.

    Het argument dat de bevolking niet in staat zo zijn over dingen te oordelen is tot op de kern arrogant, en zal later blijken een garantie te zijn bij ELK referendum dat het establishment zal verliezen.

    De kiezer heeft immers altijd gelijk en wie niet stemt mag niet zeuren.

    Als dat establishment zo hecht aan hun privilege om internationale verdragen en wetten te af sluiten, die met welvaart, welzijn , oorlog en vrede, als mede identiteit van de burgers, dan moeten ze leren om het aan die burger uit te leggen. Anders zakken ze voor hun examen en gaat het mooi niet door.

    Veel verder dan angstzaaien en arrogantie, als mede wat vage projecties en beloften over vermeende groei in de verre toekomst is dat establishment nog niet gekomen.

    Wat mij betreft mogen ze hun gal weer doorslikken en eens serieus bij zichzelf te rade gaan.

    —Ik begrijp dat mijn omschrijving ´establishment´ erg vaag klinkt. Volgens mij zijn er momenteel 2 populistische entiteiten die tegenover elkaar staan: de ´referendumtokkies´ en de plucheplakkende doch geradicaliseerde gevestigde orde. Van beiden is weinig goeds te verwachten. De populisten hebben vaak een gebrek aan visie en kunnen daarom makkelijk voor karretjes gespannen worden, het ondemocratische radicale midden heeft visies die op geen enkele wijze de belangen van de bevolking dienen.

    Omdat de laatste groep met de EU in de rug veel te machtig is geworden zijn referenda een noodzakelijke correctiemogelijkheid. We kunnen natuurlijk ook nietsdoen en wachten op bloedige onlusten zoals John Gray heeft voorspeld, waarschijnlijk vóór 2020.

    —————–

    Een tijdlang leek het TTIP, dankzij Bernie Sanders zijn gedachtengoed en het isolationisme van Trump van het toneel verdwenen te zijn.

    Maar het blijkt dat ondanks uitspraken van mrs Clinton, het nog steeds op het programma staat.

    Het is dus zaak dit zeer goed in de gaten te houden, en wanneer het er toch doorgedrukt wil worden dat het voór ratificatie met een overweldigende meerderheid in een referendum weggestemd wordt.

    Maar we zijn zeker ook te stom om over instemming met een economische NATO (woorden van mrs Clinton) en een Monsanto dystopie te oordelen?

    —————eind van mijn relevante Joop.nl reakties…

    Of referenda een verrijking van de democratie zijn? Ik denk, soms wel, soms niet. Waarschijnlijk hangt het van de staat ervan af, immer kwetsbaar.

    Belangrijk is de tendens tot olicharchie: hééééééél af en toe kan een dictator met een revolutie verworpen worden, maar vrijwel altijd is de revolutie vanaf het begin gehacked. Dat geldt veel meer voor de olicharchie die uiteindelijk de democratie consumeert. En dan: what are we fighting for??? (geen retoriek, want ´het westen´ wil ´democracy´ verspreiden met een budget van tot nu toe 3 trillioen $ (dat zal bij ons café biljart zijn of zo, anyway het is 3*10^12…$…..). Een beetje duur als blijkt dat het niets meer met democratie te maken had!

    https://en.wikipedia.org/wiki/Iron_law_of_oligarchy

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s